Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) εισέρχεται με ταχύ ρυθμό στην καθημερινότητα των πολιτών και στην Ελλάδα, δημιουργώντας νέες δυνατότητες αλλά...
και προβληματισμούς για τις επιπτώσεις της στην εργασία, την οικονομία και τους θεσμούς. Αυτό καταγράφει νέα δημοσκοπική έρευνα της διαΝΕΟσις, η οποία επιχειρεί να χαρτογραφήσει τις αντιλήψεις των Ελλήνων για την ΑΙ.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τη Metron Analysis σε πανελλαδικό δείγμα 1.111 ατόμων με τηλεφωνικές και διαδικτυακές συνεντεύξεις το διάστημα 8–13 Ιανουαρίου 2026. Τα αποτελέσματα που παρουσιάζει η «Ν» έχουν αναλυθεί από την ομάδα της Metron Analysis, τους Στράτο Φαναρά, Γιάννη Μπαλαμπανίδη και Πέννυ Αποστολοπούλου, και από τον κοινωνιολόγο και μεταδιδακτορικό ερευνητή στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) και διδάσκοντα στο ΕΚΠΑ, Ηρακλή Βογιατζή.
Σχεδόν καθολική είναι πλέον η εξοικείωση των πολιτών με την Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς το 95% δηλώνει ότι γνωρίζει τι είναι η ΑΙ, ενώ μόλις το 15% περιορίζεται στο ότι την έχει απλώς ακουστά. Το 65% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι έχει χρησιμοποιήσει εφαρμογές ΑΙ, ποσοστό αυξημένο κατά 18 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με αντίστοιχη έρευνα της Metron Analysis τον Οκτώβριο του 2025.
Συγκεκριμένο προφίλ
Οι χρήστες εμφανίζουν συγκεκριμένο προφίλ, καθώς είναι συχνότερα άνδρες από γυναίκες κατά περίπου δέκα ποσοστιαίες μονάδες, είναι κατά μέσο όρο νεότεροι σε ηλικία, έχουν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση και εμφανίζουν υψηλότερο εισόδημα. Μόνο στην ηλικιακή ομάδα άνω των 65 ετών οι μη χρήστες υπερτερούν των χρηστών.
Η έρευνα καταγράφει σημαντικές διαφοροποιήσεις στις στάσεις απέναντι στην ΑΙ μεταξύ χρηστών και μη χρηστών. Τα δύο κυρίαρχα συναισθήματα απέναντι στην τεχνολογία είναι το ενδιαφέρον, που αναφέρει το 55% των ερωτηθέντων και η επιφυλακτικότητα ή καχυποψία, που αναφέρει το 46%. Στους χρήστες κυριαρχεί το ενδιαφέρον με ποσοστό 68%, δηλαδή κατά 42 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο σε σχέση με τους μη χρήστες, ενώ στους μη χρήστες επικρατεί η επιφυλακτικότητα με 65%, δηλαδή 29 μονάδες υψηλότερα από ό,τι στους χρήστες.
Σε ό,τι αφορά τις προσδοκίες από την Τεχνητή Νοημοσύνη, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες θεωρούν ότι η χρήση της θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας στη δουλειά, στην επίλυση σύνθετων προβλημάτων, στη λήψη δύσκολων αποφάσεων και στην ενίσχυση της δημιουργικότητας. Ταυτόχρονα, περισσότεροι πολίτες εκτιμούν ότι η ΑΙ μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις σε πλευρές της ανθρώπινης ζωής που σχετίζονται με τον συναισθηματικό κόσμο, όπως η ψυχική ισορροπία, η κοινωνικότητα και η συναισθηματική σύνδεση με άλλους ανθρώπους, ενώ σημαντικό ποσοστό θεωρεί ότι μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά η κριτική σκέψη.
Οι ερωτώμενοι εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι για τομείς που συνδέονται με την επιστήμη και την οικονομία. Συγκεκριμένα, το 85% εκτιμά ότι η ΑΙ θα έχει θετική ή μάλλον θετική επίδραση στις επιστήμες, το 81% στη λειτουργία των επιχειρήσεων, το 67% στην παραγωγικότητα της εργασίας, το 65% στην εκπαίδευση και το 64% στην προστασία του περιβάλλοντος. Θετική επίδραση αναμένει επίσης το 57% για την άμυνα και ασφάλεια και το 53% για την υγεία και την ψυχική υγεία.
Αντίθετα, ισχυρές ανησυχίες καταγράφονται σε τομείς που σχετίζονται με θεσμούς και δικαιώματα, καθώς το 72% θεωρεί ότι η ΑΙ θα επηρεάσει αρνητικά ή μάλλον αρνητικά την προστασία των προσωπικών δεδομένων, το 58% τη δημοκρατία και το 47% τη λειτουργία της δικαιοσύνης. Παράλληλα, μια μεγάλη πλειοψηφία, που φτάνει το 80%, εκτιμά ότι η ΑΙ θα μπορούσε να βελτιώσει τη λειτουργία του δημόσιου τομέα, κυρίως μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας, ενώ στον τομέα της ενημέρωσης το 58% θεωρεί ότι θα υπάρξει θετική επίδραση στην ειδησεογραφία.
Σε ερώτηση για το πώς θα προτιμούσαν να εξυπηρετούνται από υπηρεσίες όπως τράπεζες, υπηρεσίες υγείας ή εταιρείες κοινής ωφέλειας για ζητήματα που δεν είναι επείγοντα, το 87% των πολιτών δηλώνει ότι προτιμά να εξυπηρετείται από άνθρωπο και όχι από σύστημα ΑΙ. Ωστόσο, στους χρήστες της τεχνολογίας εμφανίζεται μεγαλύτερη αποδοχή, καθώς το 17% δηλώνει ότι θα προτιμούσε να συνομιλεί με σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης.
Μεταξύ των χρηστών, η πιο διαδεδομένη εφαρμογή είναι το ChatGPT, το οποίο χρησιμοποιεί συχνά το 75%, ποσοστό περίπου διπλάσιο από την επόμενη πιο συχνά αναφερόμενη υπηρεσία, το Google AI Overview.
Οι βασικοί λόγοι χρήσης της ΑΙ είναι η ενημέρωση και πληροφόρηση και η εκπαίδευση, με ποσοστά κοντά στο 65%, ακολουθεί η εργασία με 52%, ενώ συχνά αναφέρονται επίσης η τεχνική βοήθεια και οι επισκευές με 46% και τα θέματα υγείας με 31%. Παράλληλα, ένα σημαντικό ποσοστό χρησιμοποιεί την ΑΙ και για προσωπικούς λόγους, καθώς το 37% δηλώνει ότι τη χρησιμοποιεί για ψυχαγωγία ή ελεύθερο χρόνο, το 31% για προσωπική ανάπτυξη, το 11% για ψυχολογική βοήθεια και το 6% για συντροφιά.
Η εμπιστοσύνη στις απαντήσεις που δίνουν τα συστήματα ΑΙ παραμένει συγκρατημένη, καθώς μόλις το 5% των χρηστών δηλώνει ότι τις εμπιστεύεται απόλυτα, ενώ το 64% απαντά ότι τις εμπιστεύεται αρκετά και το 28% λίγο. Όταν οι χρήστες δεν είναι βέβαιοι για την ορθότητα μιας απάντησης, το 87% δηλώνει ότι επιμένει να αναζητά πιο πειστική απάντηση, το 84% αναφέρει ότι διασταυρώνει τις πληροφορίες με άλλες διαδικτυακές πηγές και περίπου ένας στους τρεις ζητά επιβεβαίωση ή τεκμηρίωση από την ίδια την ΑΙ.
Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό χρηστών θεωρεί ότι η ΑΙ είναι αντικειμενική και αμερόληπτη, άποψη με την οποία συμφωνούν περίπου επτά στους δέκα, ενώ περίπου οι μισοί πιστεύουν ότι έχει πρόσβαση σε αξιόπιστες πηγές και δεν κάνει λάθη και το 40% ότι διαθέτει λογική ανώτερη από εκείνη των ανθρώπων.
Η έρευνα εξετάζει επίσης σε ποιες περιπτώσεις οι πολίτες θα εμπιστεύονταν την ΑΙ να λάβει αποφάσεις. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην αξιολόγηση εργασιών και εξετάσεων σε σχολεία ή πανεπιστήμια, επιλογή που συγκεντρώνει το 66%, ενώ περίπου έξι στους δέκα δηλώνουν ότι θα εμπιστεύονταν την αξιολόγηση βιογραφικών ή αιτήσεων πρόσληψης. Περίπου τέσσερις στους δέκα δηλώνουν ότι θα εμπιστεύονταν την ΑΙ για νομικές συμβουλές ή ακόμη και για αξιολόγηση σε δικαστικές υποθέσεις.
Σχεδόν καθολική είναι η υποστήριξη για τη θέσπιση κανόνων στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς το 90% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι πρέπει να υπάρξουν περιορισμοί και ρυθμιστικό πλαίσιο. Μόλις το 11% των χρηστών και το 5% των μη χρηστών εκτιμούν ότι η ΑΙ θα πρέπει να αφεθεί χωρίς περιορισμούς.
Στην ερώτηση για το ποιοι φορείς μπορούν να ενημερώσουν καλύτερα τους πολίτες για την ΑΙ και τους κινδύνους της, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα συγκεντρώνουν το υψηλότερο ποσοστό εμπιστοσύνης, που φτάνει το 74%. Ακολουθούν η οικογένεια και οι φίλοι, ενώ σε μια ενδιάμεση ζώνη εμπιστοσύνης βρίσκονται οι εταιρείες τεχνολογίας, οι επαγγελματικές οργανώσεις, οι ανεξάρτητες αρχές και οι διεθνείς οργανισμοί. Στην ίδια κατηγορία κατατάσσεται και η διαΝΕΟσις με ποσοστό εμπιστοσύνης 42%, ενώ χαμηλότερα, κοντά στο 30%, βρίσκονται οι εργοδότες, η κυβέρνηση και τα μέσα ενημέρωσης.
Η έρευνα εξετάζει ακόμη και τους λόγους για τους οποίους κάποιοι πολίτες δεν χρησιμοποιούν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης. Η συχνότερη απάντηση είναι ότι θέλουν «να παραμείνουν ανθρώπινοι», επιλογή που συγκεντρώνει το 49% των μη χρηστών, ενώ η δεύτερη συχνότερη απάντηση είναι ότι δεν βλέπουν προσωπικό όφελος από τη χρήση της τεχνολογίας.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τη Metron Analysis σε πανελλαδικό δείγμα 1.111 ατόμων με τηλεφωνικές και διαδικτυακές συνεντεύξεις το διάστημα 8–13 Ιανουαρίου 2026. Τα αποτελέσματα που παρουσιάζει η «Ν» έχουν αναλυθεί από την ομάδα της Metron Analysis, τους Στράτο Φαναρά, Γιάννη Μπαλαμπανίδη και Πέννυ Αποστολοπούλου, και από τον κοινωνιολόγο και μεταδιδακτορικό ερευνητή στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) και διδάσκοντα στο ΕΚΠΑ, Ηρακλή Βογιατζή.
Σχεδόν καθολική είναι πλέον η εξοικείωση των πολιτών με την Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς το 95% δηλώνει ότι γνωρίζει τι είναι η ΑΙ, ενώ μόλις το 15% περιορίζεται στο ότι την έχει απλώς ακουστά. Το 65% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι έχει χρησιμοποιήσει εφαρμογές ΑΙ, ποσοστό αυξημένο κατά 18 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με αντίστοιχη έρευνα της Metron Analysis τον Οκτώβριο του 2025.
Συγκεκριμένο προφίλ
Οι χρήστες εμφανίζουν συγκεκριμένο προφίλ, καθώς είναι συχνότερα άνδρες από γυναίκες κατά περίπου δέκα ποσοστιαίες μονάδες, είναι κατά μέσο όρο νεότεροι σε ηλικία, έχουν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση και εμφανίζουν υψηλότερο εισόδημα. Μόνο στην ηλικιακή ομάδα άνω των 65 ετών οι μη χρήστες υπερτερούν των χρηστών.
Η έρευνα καταγράφει σημαντικές διαφοροποιήσεις στις στάσεις απέναντι στην ΑΙ μεταξύ χρηστών και μη χρηστών. Τα δύο κυρίαρχα συναισθήματα απέναντι στην τεχνολογία είναι το ενδιαφέρον, που αναφέρει το 55% των ερωτηθέντων και η επιφυλακτικότητα ή καχυποψία, που αναφέρει το 46%. Στους χρήστες κυριαρχεί το ενδιαφέρον με ποσοστό 68%, δηλαδή κατά 42 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο σε σχέση με τους μη χρήστες, ενώ στους μη χρήστες επικρατεί η επιφυλακτικότητα με 65%, δηλαδή 29 μονάδες υψηλότερα από ό,τι στους χρήστες.
Σε ό,τι αφορά τις προσδοκίες από την Τεχνητή Νοημοσύνη, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες θεωρούν ότι η χρήση της θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας στη δουλειά, στην επίλυση σύνθετων προβλημάτων, στη λήψη δύσκολων αποφάσεων και στην ενίσχυση της δημιουργικότητας. Ταυτόχρονα, περισσότεροι πολίτες εκτιμούν ότι η ΑΙ μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις σε πλευρές της ανθρώπινης ζωής που σχετίζονται με τον συναισθηματικό κόσμο, όπως η ψυχική ισορροπία, η κοινωνικότητα και η συναισθηματική σύνδεση με άλλους ανθρώπους, ενώ σημαντικό ποσοστό θεωρεί ότι μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά η κριτική σκέψη.
Οι ερωτώμενοι εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι για τομείς που συνδέονται με την επιστήμη και την οικονομία. Συγκεκριμένα, το 85% εκτιμά ότι η ΑΙ θα έχει θετική ή μάλλον θετική επίδραση στις επιστήμες, το 81% στη λειτουργία των επιχειρήσεων, το 67% στην παραγωγικότητα της εργασίας, το 65% στην εκπαίδευση και το 64% στην προστασία του περιβάλλοντος. Θετική επίδραση αναμένει επίσης το 57% για την άμυνα και ασφάλεια και το 53% για την υγεία και την ψυχική υγεία.
Αντίθετα, ισχυρές ανησυχίες καταγράφονται σε τομείς που σχετίζονται με θεσμούς και δικαιώματα, καθώς το 72% θεωρεί ότι η ΑΙ θα επηρεάσει αρνητικά ή μάλλον αρνητικά την προστασία των προσωπικών δεδομένων, το 58% τη δημοκρατία και το 47% τη λειτουργία της δικαιοσύνης. Παράλληλα, μια μεγάλη πλειοψηφία, που φτάνει το 80%, εκτιμά ότι η ΑΙ θα μπορούσε να βελτιώσει τη λειτουργία του δημόσιου τομέα, κυρίως μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας, ενώ στον τομέα της ενημέρωσης το 58% θεωρεί ότι θα υπάρξει θετική επίδραση στην ειδησεογραφία.
Σε ερώτηση για το πώς θα προτιμούσαν να εξυπηρετούνται από υπηρεσίες όπως τράπεζες, υπηρεσίες υγείας ή εταιρείες κοινής ωφέλειας για ζητήματα που δεν είναι επείγοντα, το 87% των πολιτών δηλώνει ότι προτιμά να εξυπηρετείται από άνθρωπο και όχι από σύστημα ΑΙ. Ωστόσο, στους χρήστες της τεχνολογίας εμφανίζεται μεγαλύτερη αποδοχή, καθώς το 17% δηλώνει ότι θα προτιμούσε να συνομιλεί με σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης.
Μεταξύ των χρηστών, η πιο διαδεδομένη εφαρμογή είναι το ChatGPT, το οποίο χρησιμοποιεί συχνά το 75%, ποσοστό περίπου διπλάσιο από την επόμενη πιο συχνά αναφερόμενη υπηρεσία, το Google AI Overview.
Οι βασικοί λόγοι χρήσης της ΑΙ είναι η ενημέρωση και πληροφόρηση και η εκπαίδευση, με ποσοστά κοντά στο 65%, ακολουθεί η εργασία με 52%, ενώ συχνά αναφέρονται επίσης η τεχνική βοήθεια και οι επισκευές με 46% και τα θέματα υγείας με 31%. Παράλληλα, ένα σημαντικό ποσοστό χρησιμοποιεί την ΑΙ και για προσωπικούς λόγους, καθώς το 37% δηλώνει ότι τη χρησιμοποιεί για ψυχαγωγία ή ελεύθερο χρόνο, το 31% για προσωπική ανάπτυξη, το 11% για ψυχολογική βοήθεια και το 6% για συντροφιά.
Η εμπιστοσύνη στις απαντήσεις που δίνουν τα συστήματα ΑΙ παραμένει συγκρατημένη, καθώς μόλις το 5% των χρηστών δηλώνει ότι τις εμπιστεύεται απόλυτα, ενώ το 64% απαντά ότι τις εμπιστεύεται αρκετά και το 28% λίγο. Όταν οι χρήστες δεν είναι βέβαιοι για την ορθότητα μιας απάντησης, το 87% δηλώνει ότι επιμένει να αναζητά πιο πειστική απάντηση, το 84% αναφέρει ότι διασταυρώνει τις πληροφορίες με άλλες διαδικτυακές πηγές και περίπου ένας στους τρεις ζητά επιβεβαίωση ή τεκμηρίωση από την ίδια την ΑΙ.
Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό χρηστών θεωρεί ότι η ΑΙ είναι αντικειμενική και αμερόληπτη, άποψη με την οποία συμφωνούν περίπου επτά στους δέκα, ενώ περίπου οι μισοί πιστεύουν ότι έχει πρόσβαση σε αξιόπιστες πηγές και δεν κάνει λάθη και το 40% ότι διαθέτει λογική ανώτερη από εκείνη των ανθρώπων.
Η έρευνα εξετάζει επίσης σε ποιες περιπτώσεις οι πολίτες θα εμπιστεύονταν την ΑΙ να λάβει αποφάσεις. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην αξιολόγηση εργασιών και εξετάσεων σε σχολεία ή πανεπιστήμια, επιλογή που συγκεντρώνει το 66%, ενώ περίπου έξι στους δέκα δηλώνουν ότι θα εμπιστεύονταν την αξιολόγηση βιογραφικών ή αιτήσεων πρόσληψης. Περίπου τέσσερις στους δέκα δηλώνουν ότι θα εμπιστεύονταν την ΑΙ για νομικές συμβουλές ή ακόμη και για αξιολόγηση σε δικαστικές υποθέσεις.
Σχεδόν καθολική είναι η υποστήριξη για τη θέσπιση κανόνων στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς το 90% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι πρέπει να υπάρξουν περιορισμοί και ρυθμιστικό πλαίσιο. Μόλις το 11% των χρηστών και το 5% των μη χρηστών εκτιμούν ότι η ΑΙ θα πρέπει να αφεθεί χωρίς περιορισμούς.
Στην ερώτηση για το ποιοι φορείς μπορούν να ενημερώσουν καλύτερα τους πολίτες για την ΑΙ και τους κινδύνους της, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα συγκεντρώνουν το υψηλότερο ποσοστό εμπιστοσύνης, που φτάνει το 74%. Ακολουθούν η οικογένεια και οι φίλοι, ενώ σε μια ενδιάμεση ζώνη εμπιστοσύνης βρίσκονται οι εταιρείες τεχνολογίας, οι επαγγελματικές οργανώσεις, οι ανεξάρτητες αρχές και οι διεθνείς οργανισμοί. Στην ίδια κατηγορία κατατάσσεται και η διαΝΕΟσις με ποσοστό εμπιστοσύνης 42%, ενώ χαμηλότερα, κοντά στο 30%, βρίσκονται οι εργοδότες, η κυβέρνηση και τα μέσα ενημέρωσης.
Η έρευνα εξετάζει ακόμη και τους λόγους για τους οποίους κάποιοι πολίτες δεν χρησιμοποιούν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης. Η συχνότερη απάντηση είναι ότι θέλουν «να παραμείνουν ανθρώπινοι», επιλογή που συγκεντρώνει το 49% των μη χρηστών, ενώ η δεύτερη συχνότερη απάντηση είναι ότι δεν βλέπουν προσωπικό όφελος από τη χρήση της τεχνολογίας.
Πηγή: naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου