Έρχεται ένα SMS από άγνωστο αριθμό. «Το δέμα σας δεν μπόρεσε να παραδοθεί». Ή ένα ξερό «Γεια σου, είσαι η Μαρία;». Μπορεί ακόμη να εμφανίζεται...
ως επείγουσα ειδοποίηση από τράπεζα, εταιρεία courier ή κάποια υπηρεσία που χρησιμοποιούμε.
Αν υποψιαστούμε ότι πρόκειται για απάτη, αλλά έχουμε ήδη απαντήσει «Ποιος είναι;», η ανησυχία είναι σχεδόν αυτόματη: μπορεί κάποιος να χακάρει το κινητό μας απλώς και μόνο επειδή απαντήσαμε στο SMS;
Στη συντριπτική πλειονότητα των συνηθισμένων απατών μέσω SMS, όχι. Μια απλή απάντηση με κείμενο δεν δίνει από μόνη της στον αποστολέα πρόσβαση στις φωτογραφίες, στους κωδικούς, στο e-banking ή στα αρχεία του κινητού μας.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι καλή ιδέα να απαντάμε.
Τι μαθαίνει ο απατεώνας από ένα απλό «ποιος είναι;»
Το πρώτο πράγμα που μπορεί να επιβεβαιώσει είναι ότι ο αριθμός τηλεφώνου είναι ενεργός και ότι πίσω του υπάρχει άνθρωπος που διαβάζει και απαντά στα μηνύματα.
Και αυτή η πληροφορία έχει αξία. Η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) συμβουλεύει να μην απαντάμε σε απρόσμενα SMS. Οι απατεώνες μπορεί να χρησιμοποιούν την απάντηση για να επιβεβαιώσουν ότι ο αριθμός λειτουργεί.
Από εκεί και πέρα μπορεί να ακολουθήσουν περισσότερα μηνύματα ή μια πολύ πιο πειστική απόπειρα εξαπάτησης.
Αν υποψιαστούμε ότι πρόκειται για απάτη, αλλά έχουμε ήδη απαντήσει «Ποιος είναι;», η ανησυχία είναι σχεδόν αυτόματη: μπορεί κάποιος να χακάρει το κινητό μας απλώς και μόνο επειδή απαντήσαμε στο SMS;
Στη συντριπτική πλειονότητα των συνηθισμένων απατών μέσω SMS, όχι. Μια απλή απάντηση με κείμενο δεν δίνει από μόνη της στον αποστολέα πρόσβαση στις φωτογραφίες, στους κωδικούς, στο e-banking ή στα αρχεία του κινητού μας.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι καλή ιδέα να απαντάμε.
Τι μαθαίνει ο απατεώνας από ένα απλό «ποιος είναι;»
Το πρώτο πράγμα που μπορεί να επιβεβαιώσει είναι ότι ο αριθμός τηλεφώνου είναι ενεργός και ότι πίσω του υπάρχει άνθρωπος που διαβάζει και απαντά στα μηνύματα.
Και αυτή η πληροφορία έχει αξία. Η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) συμβουλεύει να μην απαντάμε σε απρόσμενα SMS. Οι απατεώνες μπορεί να χρησιμοποιούν την απάντηση για να επιβεβαιώσουν ότι ο αριθμός λειτουργεί.
Από εκεί και πέρα μπορεί να ακολουθήσουν περισσότερα μηνύματα ή μια πολύ πιο πειστική απόπειρα εξαπάτησης.
Το πραγματικό «χακάρισμα» συνήθως αρχίζει μετά
Ο στόχος του πρώτου SMS συχνά δεν είναι να μολύνει το τηλέφωνο. Είναι να μας κάνει να κάνουμε το επόμενο βήμα.
Να πατήσουμε έναν σύνδεσμο. Να ανοίξουμε μια πλαστή σελίδα τράπεζας. Να πληκτρολογήσουμε κωδικούς. Να δώσουμε στοιχεία κάρτας. Να αποκαλύψουμε έναν κωδικό μιας χρήσης που μόλις έφτασε στο κινητό μας. Ή να εγκαταστήσουμε κάποια εφαρμογή.
Αυτή είναι η γνωστή απάτη μέσω SMS ή smishing – το αντίστοιχο του phishing που πραγματοποιείται με γραπτά μηνύματα.
Η Europol έχει επίσης προειδοποιήσει για μηνύματα που επιχειρούν να οδηγήσουν τα θύματα σε κακόβουλους συνδέσμους ή στην αποκάλυψη προσωπικών και οικονομικών πληροφοριών.
«Μα δεν πάτησα τίποτα – απλώς απάντησα»
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.
Εάν απαντήσαμε μόνο με ένα απλό μήνυμα και δεν πατήσαμε σύνδεσμο, δεν κατεβάσαμε αρχείο ή εφαρμογή και δεν δώσαμε προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία, δεν υπάρχει συνήθως λόγος πανικού.
Σταματάμε τη συνομιλία, μπλοκάρουμε τον αριθμό και χαρακτηρίζουμε το μήνυμα ως ανεπιθύμητο, εφόσον το κινητό μας παρέχει αυτή τη δυνατότητα.
Δεν συνεχίζουμε για να «ξεσκεπάσουμε» τον απατεώνα και δεν απαντάμε από περιέργεια.
Υπάρχουν επιθέσεις χωρίς να πατήσουμε τίποτα;
Ναι – και εδώ χρειάζεται μια σημαντική εξαίρεση.
Υπάρχουν οι λεγόμενες zero-click επιθέσεις, στις οποίες ένα ειδικά κατασκευασμένο μήνυμα μπορεί να εκμεταλλευτεί ευπάθεια λογισμικού χωρίς να χρειαστεί ο χρήστης να πατήσει σύνδεσμο ή να απαντήσει.
Τέτοιες επιθέσεις έχουν πράγματι καταγραφεί. Δεν είναι όμως αυτό που συμβαίνει συνήθως με τα μαζικά SMS τύπου «έχετε ένα δέμα» ή «ο λογαριασμός σας έχει μπλοκαριστεί». Πρόκειται κατά κανόνα για πολύ πιο εξελιγμένες και στοχευμένες κυβερνοεπιθέσεις.
Γι’ αυτό έχει σημασία να διατηρούμε ενημερωμένο το λειτουργικό σύστημα του κινητού και τις εφαρμογές μας: οι ενημερώσεις ασφαλείας διορθώνουν γνωστές ευπάθειες.
Ναι – και εδώ χρειάζεται μια σημαντική εξαίρεση.
Υπάρχουν οι λεγόμενες zero-click επιθέσεις, στις οποίες ένα ειδικά κατασκευασμένο μήνυμα μπορεί να εκμεταλλευτεί ευπάθεια λογισμικού χωρίς να χρειαστεί ο χρήστης να πατήσει σύνδεσμο ή να απαντήσει.
Τέτοιες επιθέσεις έχουν πράγματι καταγραφεί. Δεν είναι όμως αυτό που συμβαίνει συνήθως με τα μαζικά SMS τύπου «έχετε ένα δέμα» ή «ο λογαριασμός σας έχει μπλοκαριστεί». Πρόκειται κατά κανόνα για πολύ πιο εξελιγμένες και στοχευμένες κυβερνοεπιθέσεις.
Γι’ αυτό έχει σημασία να διατηρούμε ενημερωμένο το λειτουργικό σύστημα του κινητού και τις εφαρμογές μας: οι ενημερώσεις ασφαλείας διορθώνουν γνωστές ευπάθειες.
Τι κάνουμε αν έχουμε ήδη απαντήσει
Αν στείλαμε μόνο ένα «ναι», «ποιος είναι;» ή άλλο απλό κείμενο, δεν χρειάζεται να αλλάξουμε όλους τους κωδικούς μας ούτε να ακυρώσουμε την τραπεζική κάρτα μόνο γι’ αυτό.
Χρειάζεται όμως μεγαλύτερη επιφυλακή απέναντι σε επόμενα μηνύματα και κλήσεις.
Αν αντίθετα πατήσαμε σύνδεσμο και καταχωρίσαμε κωδικούς e-banking, στοιχεία κάρτας ή OTP, η κατάσταση είναι διαφορετική: επικοινωνούμε άμεσα με την τράπεζα από τα επίσημα κανάλια της και αλλάζουμε τους κωδικούς που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί.
Αν στείλαμε μόνο ένα «ναι», «ποιος είναι;» ή άλλο απλό κείμενο, δεν χρειάζεται να αλλάξουμε όλους τους κωδικούς μας ούτε να ακυρώσουμε την τραπεζική κάρτα μόνο γι’ αυτό.
Χρειάζεται όμως μεγαλύτερη επιφυλακή απέναντι σε επόμενα μηνύματα και κλήσεις.
Αν αντίθετα πατήσαμε σύνδεσμο και καταχωρίσαμε κωδικούς e-banking, στοιχεία κάρτας ή OTP, η κατάσταση είναι διαφορετική: επικοινωνούμε άμεσα με την τράπεζα από τα επίσημα κανάλια της και αλλάζουμε τους κωδικούς που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί.
Ο απλός κανόνας που μας γλιτώνει από πολλά
Ένα SMS από μόνο του δεν χρειάζεται να είναι τεχνικά εξελιγμένο για να είναι αποτελεσματικό. Οι περισσότερες τέτοιες απάτες ποντάρουν σε κάτι πολύ απλούστερο από το «χακάρισμα»: να μας τρομάξουν, να μας βιάσουν ή να μας κάνουν αρκετά περίεργους ώστε να συνεργαστούμε μόνοι μας.
Γι’ αυτό, όταν έρχεται ένα απρόσμενο μήνυμα, δεν χρησιμοποιούμε το link ή το τηλέφωνο που περιέχει για να ελέγξουμε αν είναι αληθινό. Ανοίγουμε μόνοι μας την επίσημη εφαρμογή ή την ιστοσελίδα της εταιρείας και ελέγχουμε από εκεί.
Και αν έχουμε ήδη απαντήσει μία φορά, δεν πανικοβαλλόμαστε.
Το «Ποιος είναι;» δεν είναι συνήθως το σημείο όπου μας χακάρουν. Μπορεί όμως να είναι το σημείο όπου ο απατεώνας καταλαβαίνει ότι βρήκε κάποιον που απαντά.
Ένα SMS από μόνο του δεν χρειάζεται να είναι τεχνικά εξελιγμένο για να είναι αποτελεσματικό. Οι περισσότερες τέτοιες απάτες ποντάρουν σε κάτι πολύ απλούστερο από το «χακάρισμα»: να μας τρομάξουν, να μας βιάσουν ή να μας κάνουν αρκετά περίεργους ώστε να συνεργαστούμε μόνοι μας.
Γι’ αυτό, όταν έρχεται ένα απρόσμενο μήνυμα, δεν χρησιμοποιούμε το link ή το τηλέφωνο που περιέχει για να ελέγξουμε αν είναι αληθινό. Ανοίγουμε μόνοι μας την επίσημη εφαρμογή ή την ιστοσελίδα της εταιρείας και ελέγχουμε από εκεί.
Και αν έχουμε ήδη απαντήσει μία φορά, δεν πανικοβαλλόμαστε.
Το «Ποιος είναι;» δεν είναι συνήθως το σημείο όπου μας χακάρουν. Μπορεί όμως να είναι το σημείο όπου ο απατεώνας καταλαβαίνει ότι βρήκε κάποιον που απαντά.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου