Το κουμπί που πατάμε όλοι στο Διαδίκτυο – και δίνουμε πολλά περισσότερα από όσα νομίζουμε

Εμφανίζεται σχεδόν αυτόματα. Πριν καν διαβάσουμε το περιεχόμενο μιας σελίδας, πριν δούμε τι ψάχνουμε, πριν προλάβουμε να σκεφτούμε.

Το πατάμε μηχανικά, σχεδόν χωρίς συνείδηση. Κι όμως, αυτό το μικρό κουμπί είναι από τα πιο ισχυρά που χρησιμοποιούμε καθημερινά στο διαδίκτυο.

Γιατί το πατάμε χωρίς σκέψη

Ο λόγος είναι απλός: θέλουμε να φύγει από μπροστά μας. Το παράθυρο εμποδίζει την οθόνη, καθυστερεί αυτό που ψάχνουμε, μας «κόβει» τη ροή. Έτσι, το κουμπί «Αποδοχή» ή «Συμφωνώ» για τα cookies γίνεται αντανακλαστικό. Όχι επιλογή.

Με τον καιρό, το μάτι το προσπερνά και το χέρι πατά πριν ο εγκέφαλος προλάβει να ρωτήσει «τι αποδέχομαι;».

Τι πραγματικά αποδεχόμαστε

Δεν πρόκειται μόνο για cookies με τεχνική έννοια. Με το πάτημα ενός κουμπιού, συχνά δίνουμε συγκατάθεση για:

• καταγραφή της περιήγησής μας
• συσχέτιση επισκέψεων σε διαφορετικές σελίδες
• δημιουργία προφίλ ενδιαφερόντων
• χρήση δεδομένων για διαφήμιση ή ανάλυση συμπεριφοράς

Όλα αυτά δεν συμβαίνουν απαραίτητα σε μία σελίδα. Συμβαίνουν αθροιστικά.

Γιατί δεν το αντιλαμβανόμαστε ως «απόφαση»

Το κουμπί δεν μοιάζει σοβαρό. Δεν ζητά στοιχεία κάρτας, δεν έχει προειδοποιήσεις, δεν ακούγεται επικίνδυνο. Είναι σχεδιασμένο να φαίνεται ουδέτερο, σχεδόν αθώο.

Και ακριβώς γι’ αυτό περνά απαρατήρητο. Όταν κάτι γίνεται συνήθεια, παύει να αξιολογείται. Το «Συμφωνώ» πατιέται σε ειδησεογραφικά sites, e-shops, blogs, εφαρμογές, υπηρεσίες. Η συγκατάθεση δεν δίνεται μία φορά. Δίνεται συνεχώς.

Και κάθε φορά προστίθεται ένα ακόμη κομμάτι πληροφορίας.

Δεν είναι θέμα φόβου – είναι θέμα επίγνωσης

Δεν σημαίνει ότι κάθε αποδοχή οδηγεί σε κατάχρηση. Ούτε ότι πρέπει να πατάμε «Άρνηση» παντού. Το θέμα είναι να γνωρίζουμε ότι πρόκειται για επιλογή και όχι για τεχνικό εμπόδιο που πρέπει απλώς να εξαφανιστεί.

Ακόμα και η συνειδητή αποδοχή είναι διαφορετική από τη μηχανική. Το μικρό αυτό κουμπί δεν είναι κακό από μόνο του. Είναι εργαλείο συμμόρφωσης και διαφάνειας. Όμως όταν πατιέται χωρίς σκέψη, μετατρέπεται σε έναν από τους πιο συχνούς τρόπους με τους οποίους παραχωρούμε περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε.

Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο που χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο. Αρκεί να θυμόμαστε ότι κάθε «Συμφωνώ» είναι απόφαση — ακόμη κι αν μοιάζει ασήμαντη τη στιγμή που τη λαμβάνουμε.