Κάθε χρόνο, στις 14 Ιουνίου, η διεθνής κοινότητα γιορτάζει την «Παγκόσμια Ημέρα Αιμοδότη», μια ημέρα τιμής σε όλους εκείνους...
που προσφέρουν ανιδιοτελώς αίμα και συμβάλλουν στη διάσωση ανθρώπινων ζωών.
O εορτασμός αυτός έχει θεσμοθετηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο οποίος έχει εντάξει την αιμοδοσία στους βασικούς πυλώνες της πολιτικής του για τη δημόσια υγεία. Είναι μια ημέρα ευγνωμοσύνης προς τους εθελοντές αιμοδότες, αλλά και μια σημαντική υπενθύμιση ότι η ανάγκη για ασφαλές και επαρκές αίμα παραμένει διαρκής, καθημερινή και αδιαπραγμάτευτη.
Η αιμοδοσία αποτελεί μία από τις πιο ουσιαστικές εκφράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης. Δεν απαιτεί μεγάλο χρόνο, δεν έχει οικονομικό κόστος, αλλά μπορεί να έχει ανεκτίμητη αξία για έναν συνάνθρωπο που βρίσκεται σε ανάγκη. Μία μόνο αιμοδοσία μπορεί να συμβάλει στη διάσωση περισσότερων από μίας ζωών, καθώς το αίμα μπορεί να διαχωριστεί σε επιμέρους συστατικά και να χρησιμοποιηθεί ανάλογα με τις ανάγκες διαφορετικών ασθενών.
Το μήνυμα της φετινής εκστρατείας, του ΠΟΥ «Μία Σταγόνα Ανθρωπιάς. Δώσε Αίμα. Σώσε Ζωές», αποτυπώνει με απλό αλλά ισχυρό τρόπο την ουσία της αιμοδοσίας. Κάθε σταγόνα αίματος κρύβει μέσα της ευθύνη, γενναιοδωρία και ελπίδα. Κάθε αιμοδότης, με την πράξη αυτή γίνεται μέρος μιας αλυσίδας ζωής που συνδέει ανθρώπους που μπορεί να μην γνωριστούν ποτέ, αλλά ενώνονται μέσα από την πιο βαθιά μορφή αλληλεγγύης.
Η σημασία της εθελοντικής αιμοδοσίας
Στην Ελλάδα, η εθελοντική αιμοδοσία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Οι ανάγκες για αίμα είναι σταθερές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και αφορούν μεγάλο αριθμό ασθενών. Καθημερινά, αίμα χρειάζονται άνθρωποι που υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις, τραυματίες από τροχαία ή άλλα ατυχήματα, γυναίκες με επιπλοκές κατά τον τοκετό, ογκολογικοί ασθενείς, άτομα με σοβαρή αναιμία, καθώς και ασθενείς με χρόνιες αιματολογικές παθήσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στους ασθενείς με Θαλασσαιμία, Δρεπανοκυτταρική νόσο και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες, για τους οποίους η μετάγγιση αίματος δεν αποτελεί έκτακτη ανάγκη, αλλά αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας τους. Πολλοί από αυτούς χρειάζονται τακτικές μεταγγίσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους, προκειμένου να διατηρήσουν την υγεία, την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητά τους. Για τους ανθρώπους αυτούς, η επάρκεια ασφαλούς αίματος δεν είναι απλώς ζήτημα υγειονομικής οργάνωσης, είναι ζήτημα επιβίωσης, αξιοπρέπειας και ισότιμης πρόσβασης στη φροντίδα.
Η εθελοντική, τακτική και μη αμειβόμενη αιμοδοσία αποτελεί τον ασφαλέστερο και πιο αξιόπιστο τρόπο για να διασφαλιστεί η επάρκεια αίματος. Όταν η αιμοδοσία βασίζεται στη συνειδητή και σταθερή προσφορά των πολιτών, το σύστημα υγείας μπορεί να ανταποκρίνεται καλύτερα τόσο στις καθημερινές ανάγκες όσο και σε περιόδους αυξημένης ζήτησης ή έκτακτης ανάγκης. Αντίθετα, όταν η προσφορά αίματος γίνεται κυρίως περιστασιακά, μόνο όταν προκύπτει ανάγκη για συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο, η επάρκεια παραμένει ευάλωτη.
Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στην οργάνωση και ενίσχυση της εθελοντικής αιμοδοσίας. Τα τελευταία χρόνια με συνεχείς προσπάθειες από το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (Ε.ΚΕ.Α.), τις Νοσοκομειακές Υπηρεσίες Αιμοδοσίας και τους Συλλόγους Αιμοδοτών, το ποσοστό του αίματος που προέρχεται από συστηματικούς εθελοντές πλησιάζει το 70%. Το υπόλοιπο καλύπτεται από αιμοδότες που κινητοποιούνται περιστασιακά, λόγω συγγένειας ή φιλίας με ασθενείς – άνθρωποι οι οποίοι, με την κατάλληλη ενημέρωση, θα μπορούσαν να ενταχθούν στους τακτικούς εθελοντές. Ως εκ τούτου ο στόχος της εξ’ ολοκλήρου εθελοντικής προσφοράς αίματος δεν έχει επιτευχθεί, γεγονός που πρέπει να αποτελεί στρατηγική μας. Για να μπορέσει η Ελλάδα να πετύχει την αυτάρκεια σε εθελοντικό αίμα, απαιτείται η συντονισμένη προσπάθεια της Πολιτείας, των επαγγελματιών υγείας, των συλλόγων, και κάθε συνειδητοποιημένου πολίτη. Απαιτούνται δράσεις ενημέρωσης για την καλλιέργεια της κουλτούρας προσφοράς. Η πρόκληση παραμένει! Χρειαζόμαστε περισσότερους τακτικούς εθελοντές αιμοδότες, οι οποίοι δεν θα προσφέρουν αίμα μόνο σε στιγμές κρίσης, αλλά θα εντάσσουν την αιμοδοσία στον τρόπο ζωής τους. Χρειάζεται σταθερός σχεδιασμός, συνεχής ενημέρωση, εμπιστοσύνη στις Υπηρεσίες Αιμοδοσίας και ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος των νέων ανθρώπων. Η ενημέρωση των μαθητών, των φοιτητών και των νέων εργαζομένων μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας νέας γενιάς τακτικών αιμοδοτών. Ο πληθυσμός γηράσκει και ως εκ τούτου σταματά να αιμοδοτεί. Η ανανέωση της δεξαμενής με νέους αιμοδότες είναι καθοριστικής σημασίας. Κάθε νέος αιμοδότης ενισχύει την αλυσίδα ζωής και δίνει προοπτική σε ένα πιο ανθεκτικό και δίκαιο σύστημα υγείας. Παράλληλα, η εφαρμογή ενός πληροφοριακού συστήματος που θα διασυνδέσει όλες τις Υπηρεσίες Αιμοδοσίας με δυνατότητα πρόβλεψης των αναγκών και διαχείρισης των αποθεμάτων αίματος αποτελούν επιτακτική ανάγκη.
O εορτασμός αυτός έχει θεσμοθετηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο οποίος έχει εντάξει την αιμοδοσία στους βασικούς πυλώνες της πολιτικής του για τη δημόσια υγεία. Είναι μια ημέρα ευγνωμοσύνης προς τους εθελοντές αιμοδότες, αλλά και μια σημαντική υπενθύμιση ότι η ανάγκη για ασφαλές και επαρκές αίμα παραμένει διαρκής, καθημερινή και αδιαπραγμάτευτη.
Η αιμοδοσία αποτελεί μία από τις πιο ουσιαστικές εκφράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης. Δεν απαιτεί μεγάλο χρόνο, δεν έχει οικονομικό κόστος, αλλά μπορεί να έχει ανεκτίμητη αξία για έναν συνάνθρωπο που βρίσκεται σε ανάγκη. Μία μόνο αιμοδοσία μπορεί να συμβάλει στη διάσωση περισσότερων από μίας ζωών, καθώς το αίμα μπορεί να διαχωριστεί σε επιμέρους συστατικά και να χρησιμοποιηθεί ανάλογα με τις ανάγκες διαφορετικών ασθενών.
Το μήνυμα της φετινής εκστρατείας, του ΠΟΥ «Μία Σταγόνα Ανθρωπιάς. Δώσε Αίμα. Σώσε Ζωές», αποτυπώνει με απλό αλλά ισχυρό τρόπο την ουσία της αιμοδοσίας. Κάθε σταγόνα αίματος κρύβει μέσα της ευθύνη, γενναιοδωρία και ελπίδα. Κάθε αιμοδότης, με την πράξη αυτή γίνεται μέρος μιας αλυσίδας ζωής που συνδέει ανθρώπους που μπορεί να μην γνωριστούν ποτέ, αλλά ενώνονται μέσα από την πιο βαθιά μορφή αλληλεγγύης.
Η σημασία της εθελοντικής αιμοδοσίας
Στην Ελλάδα, η εθελοντική αιμοδοσία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Οι ανάγκες για αίμα είναι σταθερές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και αφορούν μεγάλο αριθμό ασθενών. Καθημερινά, αίμα χρειάζονται άνθρωποι που υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις, τραυματίες από τροχαία ή άλλα ατυχήματα, γυναίκες με επιπλοκές κατά τον τοκετό, ογκολογικοί ασθενείς, άτομα με σοβαρή αναιμία, καθώς και ασθενείς με χρόνιες αιματολογικές παθήσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στους ασθενείς με Θαλασσαιμία, Δρεπανοκυτταρική νόσο και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες, για τους οποίους η μετάγγιση αίματος δεν αποτελεί έκτακτη ανάγκη, αλλά αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας τους. Πολλοί από αυτούς χρειάζονται τακτικές μεταγγίσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους, προκειμένου να διατηρήσουν την υγεία, την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητά τους. Για τους ανθρώπους αυτούς, η επάρκεια ασφαλούς αίματος δεν είναι απλώς ζήτημα υγειονομικής οργάνωσης, είναι ζήτημα επιβίωσης, αξιοπρέπειας και ισότιμης πρόσβασης στη φροντίδα.
Η εθελοντική, τακτική και μη αμειβόμενη αιμοδοσία αποτελεί τον ασφαλέστερο και πιο αξιόπιστο τρόπο για να διασφαλιστεί η επάρκεια αίματος. Όταν η αιμοδοσία βασίζεται στη συνειδητή και σταθερή προσφορά των πολιτών, το σύστημα υγείας μπορεί να ανταποκρίνεται καλύτερα τόσο στις καθημερινές ανάγκες όσο και σε περιόδους αυξημένης ζήτησης ή έκτακτης ανάγκης. Αντίθετα, όταν η προσφορά αίματος γίνεται κυρίως περιστασιακά, μόνο όταν προκύπτει ανάγκη για συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο, η επάρκεια παραμένει ευάλωτη.
Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στην οργάνωση και ενίσχυση της εθελοντικής αιμοδοσίας. Τα τελευταία χρόνια με συνεχείς προσπάθειες από το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (Ε.ΚΕ.Α.), τις Νοσοκομειακές Υπηρεσίες Αιμοδοσίας και τους Συλλόγους Αιμοδοτών, το ποσοστό του αίματος που προέρχεται από συστηματικούς εθελοντές πλησιάζει το 70%. Το υπόλοιπο καλύπτεται από αιμοδότες που κινητοποιούνται περιστασιακά, λόγω συγγένειας ή φιλίας με ασθενείς – άνθρωποι οι οποίοι, με την κατάλληλη ενημέρωση, θα μπορούσαν να ενταχθούν στους τακτικούς εθελοντές. Ως εκ τούτου ο στόχος της εξ’ ολοκλήρου εθελοντικής προσφοράς αίματος δεν έχει επιτευχθεί, γεγονός που πρέπει να αποτελεί στρατηγική μας. Για να μπορέσει η Ελλάδα να πετύχει την αυτάρκεια σε εθελοντικό αίμα, απαιτείται η συντονισμένη προσπάθεια της Πολιτείας, των επαγγελματιών υγείας, των συλλόγων, και κάθε συνειδητοποιημένου πολίτη. Απαιτούνται δράσεις ενημέρωσης για την καλλιέργεια της κουλτούρας προσφοράς. Η πρόκληση παραμένει! Χρειαζόμαστε περισσότερους τακτικούς εθελοντές αιμοδότες, οι οποίοι δεν θα προσφέρουν αίμα μόνο σε στιγμές κρίσης, αλλά θα εντάσσουν την αιμοδοσία στον τρόπο ζωής τους. Χρειάζεται σταθερός σχεδιασμός, συνεχής ενημέρωση, εμπιστοσύνη στις Υπηρεσίες Αιμοδοσίας και ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος των νέων ανθρώπων. Η ενημέρωση των μαθητών, των φοιτητών και των νέων εργαζομένων μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας νέας γενιάς τακτικών αιμοδοτών. Ο πληθυσμός γηράσκει και ως εκ τούτου σταματά να αιμοδοτεί. Η ανανέωση της δεξαμενής με νέους αιμοδότες είναι καθοριστικής σημασίας. Κάθε νέος αιμοδότης ενισχύει την αλυσίδα ζωής και δίνει προοπτική σε ένα πιο ανθεκτικό και δίκαιο σύστημα υγείας. Παράλληλα, η εφαρμογή ενός πληροφοριακού συστήματος που θα διασυνδέσει όλες τις Υπηρεσίες Αιμοδοσίας με δυνατότητα πρόβλεψης των αναγκών και διαχείρισης των αποθεμάτων αίματος αποτελούν επιτακτική ανάγκη.
Ας αναλογιστούμε τη συλλογική ευθύνη
Η Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη μας καλεί να αναλογιστούμε τη συλλογική μας ευθύνη. Η διασφάλιση επαρκούς και ασφαλούς αίματος δεν αφορά μόνο τους επαγγελματίες υγείας ή τις υπηρεσίες αιμοδοσίας. Αφορά ολόκληρη την κοινωνία. Αφορά την Πολιτεία, που οφείλει να επενδύει σε ισχυρές Υπηρεσίες Αιμοδοσίας, οργανωμένες σύμφωνα με τους Ευρωπαϊκούς κανονισμούς, και στελεχωμένες με επαρκές και κατάλληλο προσωπικό. Αφορά τους φορείς και τις κοινότητες, που μπορούν να ενημερώνουν και να κινητοποιούν. Αφορά κάθε πολίτη που είναι σε θέση να δώσει αίμα και να συμβάλει έμπρακτα στη φροντίδα των συνανθρώπων του.
Η αιμοδοσία είναι μια απλή πράξη με τεράστια σημασία. Είναι μια πράξη που ενώνει την επιστήμη με την ανθρωπιά, την υγειονομική φροντίδα με την κοινωνική ευθύνη, τον άγνωστο δότη με τον άγνωστο ασθενή. Σε μια εποχή όπου τα συστήματα υγείας δοκιμάζονται και οι ανάγκες παραμένουν μεγάλες, η εθελοντική αιμοδοσία αποτελεί θεμέλιο ασφάλειας, ελπίδας και αλληλεγγύης.
Στις 14 Ιουνίου, λέμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ» σε όλους τους εθελοντές αιμοδότες της Ελλάδας και του κόσμου. Τιμούμε την προσφορά τους, αναγνωρίζουμε τη σημασία τους και καλούμε περισσότερους ανθρώπους να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους. Η συγκεκριμένη ημερομηνία έχει επιλεγεί γιατί είναι η γενέθλιος ημέρα του Karl Landsteiner, του Αυστριακού γιατρού που το 1900 ανακάλυψε το σύστημα των ομάδων αίματος ΑΒΟ. Ο Landsteiner για την ανακάλυψή του αυτή η οποία άνοιξε τον δρόμο για την ασφαλή μετάγγιση που έδωσε τη δυνατότητα ανάπτυξης πολλών τομέων της Ιατρικής, έλαβε το Βραβείο Νόμπελ το 1930.
Δώσε αίμα. Σώσε ζωές. Γίνε μέρος της αλυσίδας ζωής! Γιατί μια σταγόνα ανθρωπιάς μπορεί να γίνει ελπίδα, δύναμη και ζωή!
Η Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη μας καλεί να αναλογιστούμε τη συλλογική μας ευθύνη. Η διασφάλιση επαρκούς και ασφαλούς αίματος δεν αφορά μόνο τους επαγγελματίες υγείας ή τις υπηρεσίες αιμοδοσίας. Αφορά ολόκληρη την κοινωνία. Αφορά την Πολιτεία, που οφείλει να επενδύει σε ισχυρές Υπηρεσίες Αιμοδοσίας, οργανωμένες σύμφωνα με τους Ευρωπαϊκούς κανονισμούς, και στελεχωμένες με επαρκές και κατάλληλο προσωπικό. Αφορά τους φορείς και τις κοινότητες, που μπορούν να ενημερώνουν και να κινητοποιούν. Αφορά κάθε πολίτη που είναι σε θέση να δώσει αίμα και να συμβάλει έμπρακτα στη φροντίδα των συνανθρώπων του.
Η αιμοδοσία είναι μια απλή πράξη με τεράστια σημασία. Είναι μια πράξη που ενώνει την επιστήμη με την ανθρωπιά, την υγειονομική φροντίδα με την κοινωνική ευθύνη, τον άγνωστο δότη με τον άγνωστο ασθενή. Σε μια εποχή όπου τα συστήματα υγείας δοκιμάζονται και οι ανάγκες παραμένουν μεγάλες, η εθελοντική αιμοδοσία αποτελεί θεμέλιο ασφάλειας, ελπίδας και αλληλεγγύης.
Στις 14 Ιουνίου, λέμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ» σε όλους τους εθελοντές αιμοδότες της Ελλάδας και του κόσμου. Τιμούμε την προσφορά τους, αναγνωρίζουμε τη σημασία τους και καλούμε περισσότερους ανθρώπους να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους. Η συγκεκριμένη ημερομηνία έχει επιλεγεί γιατί είναι η γενέθλιος ημέρα του Karl Landsteiner, του Αυστριακού γιατρού που το 1900 ανακάλυψε το σύστημα των ομάδων αίματος ΑΒΟ. Ο Landsteiner για την ανακάλυψή του αυτή η οποία άνοιξε τον δρόμο για την ασφαλή μετάγγιση που έδωσε τη δυνατότητα ανάπτυξης πολλών τομέων της Ιατρικής, έλαβε το Βραβείο Νόμπελ το 1930.
Δώσε αίμα. Σώσε ζωές. Γίνε μέρος της αλυσίδας ζωής! Γιατί μια σταγόνα ανθρωπιάς μπορεί να γίνει ελπίδα, δύναμη και ζωή!
Ελισάβετ Γρουζή*
H Ελισάβετ Γρουζή είναι Αιματολόγος, Συντονίστρια Διευθύντρια της Νοσοκομειακής Υπηρεσίας Αιμοδοσίας και Υπεύθυνη του Ιατρείου Διαταραχών Αιμόστασης στο Ογκολογικό Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» , Πρόεδρος της ΔΕ του Τμήματος Αιμοδοσίας-Αφαίρεσης της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου