Μια νύχτα χωρίς ύπνο δεν αφήνει μόνο το σώμα εξαντλημένο. Η συγκέντρωση μειώνεται, η σκέψη γίνεται πιο αργή ενώ και η μνήμη πλήττεται.
Τι γίνεται όμως όταν ο ύπνος δεν είναι επιλογή; Μια νέα μελέτη δείχνει ότι ίσως υπάρχει μια απλή λύση που χωρά ακόμη και στο πιο δύσκολο πρόγραμμα: 20 λεπτά αερόβιας άσκησης.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences, εξέτασε αν μια σύντομη προπόνηση μπορεί να προστατεύσει τη μνήμη μετά από παρατεταμένη στέρηση ύπνου.
Ποια τα ευρήματα της έρευνας;
Στη μελέτη συμμετείχαν 53 υγιείς ενήλικες ηλικίας 18 έως 35 ετών. Οι συμμετέχοντες παρέμειναν ξύπνιοι για 30 συνεχόμενες ώρες υπό ελεγχόμενες συνθήκες.
Στη συνέχεια χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. Η πρώτη έκανε 20 λεπτά αερόβιας ποδηλασίας σε σχετικά υψηλή ένταση. Η δεύτερη είχε την ευκαιρία να κοιμηθεί για 90 λεπτά, ενώ η τρίτη ομάδα δεν έκανε ούτε άσκηση ούτε ύπνο.
Αργότερα, οι ερευνητές αξιολόγησαν τη μνήμη των συμμετεχόντων. Τους έδειξαν εικόνες και, τρεις ημέρες μετά, τους ζήτησαν να αναγνωρίσουν ποιες από αυτές είχαν δει προηγουμένως.
Το αποτέλεσμα; Τόσο η σύντομη άσκηση όσο και ο υπνάκος συνδέθηκαν με σημαντικά καλύτερη επίδοση στη μνήμη σε σχέση με την ομάδα που δεν έκανε καμία παρέμβαση.
Άσκηση ή μικρός ύπνος; Ο εγκέφαλος φαίνεται να έχει δύο διαφορετικές στρατηγικές
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης δεν ήταν μόνο ότι η άσκηση βοήθησε. Οι εγκεφαλικές μετρήσεις έδειξαν ότι η άσκηση και ο ύπνος φαίνεται να λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο.
Ο υπνάκος βοήθησε τον εγκέφαλο να περάσει σε μια πιο ήρεμη και «δεκτική» κατάσταση. Μείωσε την πίεση για ύπνο και φαίνεται ότι αποκατέστησε μέρος της ικανότητας του εγκεφάλου να επεξεργάζεται και να αποθηκεύει νέες πληροφορίες.
Η άσκηση, αντίθετα, δεν φάνηκε απλώς να αυξάνει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου. Φαίνεται πως έκανε τη διαθέσιμη εγκεφαλική λειτουργία πιο αποτελεσματική. Ο εγκέφαλος επομένως μπορεί να μην «δούλευε περισσότερο», αλλά να αξιοποιούσε καλύτερα τους πόρους που είχε διαθέσιμους παρά την κόπωση.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences, εξέτασε αν μια σύντομη προπόνηση μπορεί να προστατεύσει τη μνήμη μετά από παρατεταμένη στέρηση ύπνου.
Ποια τα ευρήματα της έρευνας;
Στη μελέτη συμμετείχαν 53 υγιείς ενήλικες ηλικίας 18 έως 35 ετών. Οι συμμετέχοντες παρέμειναν ξύπνιοι για 30 συνεχόμενες ώρες υπό ελεγχόμενες συνθήκες.
Στη συνέχεια χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. Η πρώτη έκανε 20 λεπτά αερόβιας ποδηλασίας σε σχετικά υψηλή ένταση. Η δεύτερη είχε την ευκαιρία να κοιμηθεί για 90 λεπτά, ενώ η τρίτη ομάδα δεν έκανε ούτε άσκηση ούτε ύπνο.
Αργότερα, οι ερευνητές αξιολόγησαν τη μνήμη των συμμετεχόντων. Τους έδειξαν εικόνες και, τρεις ημέρες μετά, τους ζήτησαν να αναγνωρίσουν ποιες από αυτές είχαν δει προηγουμένως.
Το αποτέλεσμα; Τόσο η σύντομη άσκηση όσο και ο υπνάκος συνδέθηκαν με σημαντικά καλύτερη επίδοση στη μνήμη σε σχέση με την ομάδα που δεν έκανε καμία παρέμβαση.
Άσκηση ή μικρός ύπνος; Ο εγκέφαλος φαίνεται να έχει δύο διαφορετικές στρατηγικές
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης δεν ήταν μόνο ότι η άσκηση βοήθησε. Οι εγκεφαλικές μετρήσεις έδειξαν ότι η άσκηση και ο ύπνος φαίνεται να λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο.
Ο υπνάκος βοήθησε τον εγκέφαλο να περάσει σε μια πιο ήρεμη και «δεκτική» κατάσταση. Μείωσε την πίεση για ύπνο και φαίνεται ότι αποκατέστησε μέρος της ικανότητας του εγκεφάλου να επεξεργάζεται και να αποθηκεύει νέες πληροφορίες.
Η άσκηση, αντίθετα, δεν φάνηκε απλώς να αυξάνει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου. Φαίνεται πως έκανε τη διαθέσιμη εγκεφαλική λειτουργία πιο αποτελεσματική. Ο εγκέφαλος επομένως μπορεί να μην «δούλευε περισσότερο», αλλά να αξιοποιούσε καλύτερα τους πόρους που είχε διαθέσιμους παρά την κόπωση.
Μπορεί η γυμναστική να αντικαταστήσει τον ύπνο;
Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι μπορούμε να κοιμηθούμε λιγότερο επειδή γυμναζόμαστε. Ο ύπνος είναι απαραίτητος για πολλές λειτουργίες του οργανισμού, από την αποκατάσταση και τη ρύθμιση του ανοσοποιητικού έως τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη συναισθηματική ισορροπία.
Η συγκεκριμένη έρευνα εξέτασε μία περίοδο ακραίας στέρησης ύπνου σε υγιείς νέους ανθρώπους και σε εργαστηριακές συνθήκες. Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν τα ίδια αποτελέσματα θα εμφανίζονταν σε εργαζομένους σε νυχτερινές βάρδιες ή σε ανθρώπους που κοιμούνται ανεπαρκώς για εβδομάδες ή μήνες.
Για έναν εργαζόμενο σε βάρδια, έναν γονέα με ένα δύσκολο βράδυ ή κάποιον που χρειάζεται προσωρινά να παραμείνει σε εγρήγορση, 20 λεπτά μέτριας έως έντονης αερόβιας άσκησης ίσως αποτελούν μια ενδιαφέρουσα επιλογή.
Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι πρέπει να πιέσουμε τον εαυτό μας όταν είμαστε εξαντλημένοι. Αντίθετα, η άσκηση χρειάζεται να προσαρμόζεται στην κατάσταση του οργανισμού και στις προσωπικές μας δυνατότητες.
Πηγή: Vita
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου